اطاق تجارت – برنامه شش شبکه چین، به روایت هفته‌نامه اکونومیست در گزارش ویژه شماره ۱۱ مهر (۳ اکتبر)، بزرگ‌ترین موج تازه سرمایه‌گذاری زیرساختی این کشور است: حدود ۲۵ تریلیون یوان (۳.۷ تریلیون دلار) طی پنج سال، معادل حدود ۳ درصد تولید ناخالص داخلی تجمعی چین تا ۲۰۳۰. به نوشته اکونومیست، سهم آب (از جمله مخازن و کانال‌ها) حدود ۶ تریلیون یوان، شبکه برق ۵.۵ تریلیون، خطوط لوله زیرزمینی شهری ۵ تریلیون (ساخت یا نوسازی ۷۷۰ هزار کیلومتر)، توان رایانشی حدود ۴ تریلیون، لجستیک ۲.۷ تریلیون و ارتباطات نسل پنجم و ششم دست‌کم ۱.۳ تریلیون یوان است.
شش شبکه چین؛ چرا الان؟
به نوشته این نشریه، دفتر سیاسی حزب کمونیست در تیرماه، این برنامه را در اولویت گذاشت، شورای دولتی ۶ مهر (۲۸ سپتامبر) خواستار اجرای هرچه زودتر آن شد و بانک مرکزی چین ۷ مهر تامین مالی ارزان‌تر برای وام‌های آن را اعلام کرد. برآورد دولت، به گزارش اکونومیست، این است که ۷ تریلیون یوان در سال اول خرج شود و بانک‌های توسعه‌ای ۸۰۰ میلیارد یوان تسهیلات را آغاز کرده‌اند. دلیل شتاب، ضعف تقاضای داخلی است: خرده‌فروشی ماه اوت فقط ۰.۴ درصد رشد اسمی داشت، وام‌های یوانی ۴.۹ درصد رشد کرد و سرمایه‌گذاری در صنعت و زیرساخت سنتی افت کرده است. به استدلال اکونومیست، این بار تامین مالی از دولت مرکزی، شرکت‌های دولتی و اوراق ویژه می‌آید، نه فروش زمین شهرداری‌ها؛ و هزینه استقراض ده‌ساله دولت کمتر از ۱.۷ درصد است. هلن چیاو، اقتصاددان بانک آمریکا، به نقل این نشریه می‌گوید این موج «سیمان کمتر و مدار بیشتر» دارد.
اثر بر تجارت جهانی
اکونومیست یادآوری می‌کند که موج سرمایه‌گذاری پس از بحران مالی ۲۰۰۸ مازاد حساب جاری چین را از ۱۰ درصد تولید در ۲۰۰۷ به ۱.۵ درصد ده سال بعد رساند. به استدلال این نشریه، اگر شش شبکه هم تقاضای داخلی را بالا ببرد، بخشی از کالایی که امروز راهی بازارهای خارجی می‌شود در داخل جذب می‌شود و «اگر ۲۵ تریلیون یوان کمی از آتش حمایت‌گرایی را خاموش کند، پولی است که به‌جا خرج شده». این نشریه در سرمقاله همین شماره هشدار می‌دهد که بدون حمایت بیشتر از مصرف خانوارها، این برنامه به‌تنهایی کافی نیست.
این یادداشت برای بنگاه‌ها چه می‌گوید؟
◆ برای صادرکنندگان مس، آلومینیوم، فولاد و مواد پلیمری لوله و کابل به چین، برنامه برق و خطوط لوله شهری یعنی تقاضای پایدارتر در پنج سال آینده؛ قراردادهای بلندمدت را با فرمول قیمت شناور و پیگیری فراخوان‌های خرید شرکت‌های شبکه برق چین ببندید.
◆ اگر تقاضای داخلی چین بالا برود، فشار کالای ارزان چینی در بازارهای منطقه ممکن است کم شود؛ تولیدکنندگان فولاد، کاشی و لوازم خانگی ایرانی قیمت رقیب چینی را در عراق، افغانستان و آسیای مرکزی ماهانه رصد کنند.
متن کامل یادداشت: A Chinese shot in the arm — The Economist