اطاق تجارت – تجارت کشورهای اسلامی با یکدیگر در سال ۲۰۲۵ به ۹۷۹ میلیارد دلار رسید؛ تنها ۰.۳ درصد بیشتر از ۹۷۶ میلیارد دلار سال ۲۰۲۴. این رقم در خلاصه گزارش سالانه تجارت و سرمایهگذاری میان کشورهای عضو آمده که مرکز اسلامی توسعه تجارت، نهاد تخصصی سازمان همکاری اسلامی، به چهلودومین اجلاس کمیته دایمی همکاریهای اقتصادی و تجاری این سازمان (کمسک) ارایه کرده است. اجلاس از ۹ تا ۱۲ آبان (۳۱ اکتبر تا ۳ نوامبر) در استانبول برگزار شد.
تجارت کشورهای اسلامی با جهان
بر اساس این گزارش، کل تجارت خارجی کشورهای عضو در ۲۰۲۵ به ۵٬۰۰۱.۸ میلیارد دلار رسید و ۳.۲ درصد رشد کرد، اما این رشد از واردات آمد: واردات ۷.۶ درصد بیشتر و صادرات ۱.۳ درصد کمتر شد. در تجارت درونگروهی هم صادرات ۲.۴ درصد کم و واردات ۲.۸ درصد زیاد شد. نتیجه، کاهش سهم تجارت درونگروهی از ۲۰.۲ درصد به ۱۹.۶ درصد است؛ یعنی حدود ۰.۶ واحد درصد. برنامه اقدام دهساله سازمان همکاری اسلامی (۲۰۲۶ تا ۲۰۳۵) رساندن این سهم به ۳۰ درصد را هدف گرفته است.
ایران در فهرست بازیگران اصلی
این گزارش، ده کشور را بازیگران اصلی تجارت درونگروهی میداند: امارات، عربستان، ترکیه، مالزی، اندونزی، مصر، عمان، پاکستان، عراق و ایران؛ این ده کشور حدود ۷۳ درصد این تجارت، معادل ۷۱۸ میلیارد دلار، را در دست دارند. روغنهای گیاهی و حیوانی، فلزات گرانبها، سوخت، ماشینآلات، آهن و فولاد، پلاستیک و غلات از اقلام اصلی صادرات میان اعضا هستند. مرکز اسلامی توسعه تجارت تقویت زنجیرههای ارزش منطقهای و اصلاحات ساختاری برای تنوع تجارت را پیشنهاد میکند و در برنامه تسهیل تجارت خود از گواهی بهداشت گیاهی الکترونیک (e-Phyto) و اسناد الکترونیک حمل جادهای (eTIR و eCMR) نام میبرد.
ایران به سند همین مرکز برای نشست اردیبهشت ماه گذشته کمیته پیگیری کمسک، هم موافقتنامه چارچوب نظام ترجیحات تجاری کشورهای اسلامی را تصویب کرده و هم فهرست امتیازهای تعرفهای خود را تحویل داده است.
منابع: مرکز اسلامی توسعه تجارت، «خلاصه گزارش سالانه تجارت و سرمایهگذاری میان کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی»، دستور کار شماره ۵ اجلاس چهلودوم کمسک، استانبول