صادرات ارزان، با حمل گران

اطاق تجارت – صادرات غیرنفتی ایران در ۱۴۰۵ با دو فشار همزمان روبه‌روست: مسیرهای حمل محدودتر و هزینه حمل بیشتر. محمدعلی دهقان دهنوی، رییس سازمان توسعه تجارت ایران، در آستانه روز ملی صادرات گفت،در نیمه نخست امسال وزن تجارت خارجی حدود ۳۴ درصد، ارزش صادرات حدود ۲۰ درصد، وزن واردات حدود ۲۰ درصد و ارزش واردات حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است. به گفته او، «بخشی از صادرات همچنان از راه دریا و بخشی دیگر از طریق کریدورها و مسیرهای زمینی و ریلی انجام می‌شود» و حدود ۸۵ درصد واردات کشور مواد اولیه و کالای واسطه‌ای است.

صادرات غیرنفتی ۱۴۰۵ و هزینه هر تن
رییس سازمان توسعه تجارت روز دوشنبه ۲۷ مهر در همایش ملی تشکل‌های صادراتی یادآوری کرد که صادرات غیرنفتی در ۱۴۰۳ به ۵۸ میلیارد دلار و در ۱۴۰۴، با وجود حادثه بندر شهید رجایی و جنگ ۱۲ روزه، به ۵۲ میلیارد دلار رسید؛ یعنی حدود ۱۰.۳ درصد کمتر. به گفته او، حدود ۷۵ درصد وزن تجارت کشور به حمل دریایی وابسته است و میانگین ارزش هر تن کالای صادراتی ایران تنها ۳۰۰ تا ۴۰۰ دلار است؛ به همین دلیل با گران شدن حمل، صادرات کالاهای کم‌ارزش «توجیه اقتصادی» خود را از دست داده است. او برای مقایسه گفت ترکیه روزانه حدود یک میلیارد دلار صادرات غیرنفتی دارد. دهقان دهنوی موانع قانونی و اداری را «مسوولیت داخلی» دانست و از حمایت از کنسرسیوم‌های صادراتی، مراکز تجاری در کشورهای هدف و راه‌حل برای رفع تعهد ارزی صادرکنندگان سخن گفت.

پیشنهادهای اتاق ایران
صمد حسن‌زاده، رییس اتاق ایران، در همین همایش تشکیل «کارگروه تداوم تجارت خارجی» با حضور دولت، اتاق، گمرک، بانک مرکزی، سازمان بنادر و تشکل‌های صادراتی را پیشنهاد کرد. او همچنین خواستار تنوع مسیرهای حمل (بنادر شمالی، ریل و مرزهای زمینی)، اسناد الکترونیکی و پردازش پیش از ورود در مرزها، تسهیلات سرمایه در گردش و انعطاف در بازگشت ارز شد و گفت: «نمی‌توان بر بازگشت ارز صادراتی اصرار کرد و ملاحظات عملیاتی را نادیده گرفت.» به گفته او، عراق که سال‌ها بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران بود، با تعرفه صفر و اعتبار اسنادی بلندمدت هند، چین و ترکیه، بازاری دشوارتر برای کالای ایرانی شده است.