اطاق تجارت – تنگه هرمز دوباره پرکار شده است. به گزارش وال‌استریت ژورنال در شماره ۲۱ اکتبر (۲۹ مهر)، جریان نفت خاورمیانه از تنگه هرمز و مسیرهای جایگزین در هفته منتهی به ۱۸ اکتبر (۲۶ مهر) به‌طور میانگین بیش از ۲۴ میلیون بشکه در روز بوده؛ بالاتر از سطح ۲۳.۳ میلیون بشکه‌ای پیش از جنگ، بر اساس داده شرکت ردیابی کشتی کپلر. این روزنامه شرایط تازه را حاصل یک «سامانه حمل موقت با حمایت آمریکا» می‌داند و یادآوری می‌کند که این جنگ با حمله آمریکا و اسراییل به ایران در اواخر فوریه (اوایل اسفند ۱۴۰۴) آغاز شد.
جریان نفت تنگه هرمز در عدد
به برآورد مقدماتی کپلر، جریان نفت از خود تنگه هرمز، همراه با جابه‌جایی محموله از کشتی به کشتی در دریای عمان، در همان دوره حدود ۱۴ میلیون بشکه در روز بوده؛ یعنی ۸۲ درصد سطح پیش از جنگ. بخش دیگر از راه خط لوله می‌رود: به نوشته این روزنامه، در سپتامبر حدود ۴۰ درصد نفت غیرایرانی صادرشده از خلیج فارس با خط لوله‌های عربستان و امارات از تنگه دور زده است، در حالی که این سهم پیش از جنگ ۱۷ درصد بود. وال‌استریت ژورنال همچنین می‌نویسد صادرات نفت خود ایران زیر «محاصره دریایی آمریکا» متوقف مانده است.
ارقام منبع دوم هم همین روند را نشان می‌دهد، هرچند با تعریف متفاوت. به گزارش روزنامه نشنال (۱۲ اکتبر)، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، گفته بود تا ۱۴ میلیون بشکه در روز از تنگه هرمز می‌گذرد و جریان نفت خلیج فارس به ۸۰ تا ۹۰ درصد پیش از جنگ برگشته است. همان گزارش، به داده کپلر، صادرات «فقط از تنگه» را در سپتامبر کمی کمتر از ۹ میلیون بشکه در روز آورده بود؛ رقمی که خط لوله‌ها و جابه‌جایی محموله را شامل نمی‌شود.
بیمه و کرایه؛ هزینه پنهان عبور
بهبود جریان نفت به معنای ارزان شدن حمل نیست. به نوشته وال‌استریت ژورنال، حق بیمه ریسک جنگ به نقل از میشل ویزه بوکمان، تحلیلگر شرکت اطلاعات دریایی ویندوارد، از کمتر از ۳ درصد ارزش بدنه کشتی به تا ۱۰ درصد رسیده است. کرایه یک نفتکش بزرگ (سوپرتانکر) از خلیج فارس به چین هم، به داده کپلر، این هفته نزدیک رکورد ۳۷.۳۷ دلار برای هر بشکه بوده است. ناتاشا کانوا، رییس راهبرد کالاهای جهانی جی‌پی‌مورگان، تغییر را این‌گونه خلاصه می‌کند: «در آوریل مشکل کمبود نفت خام بود؛ در اکتبر مشکل، هزینه جابه‌جا کردن آن است.»
چرا کشتیرانان این ریسک را می‌پذیرند؟ همایون فلک‌شاهی، رییس تحلیل نفت خام کپلر، برآورد می‌کند معامله‌گران در مقایسه با پیش از جنگ از فروش دوباره نفت عراق حدود ۲۰ دلار در هر بشکه بیشتر سود می‌برند؛ یعنی حدود ۴۰ میلیون دلار برای محموله یک سوپرتانکر. به گفته او، سه سفر می‌تواند هزینه ۱۰۰ میلیون دلاری خرید یک نفتکش دست‌دوم را برگرداند. به نوشته روزنامه، به خدمه هم پاداش دو تا سه برابر حقوق ماهانه پیشنهاد می‌شود و یک شرکت تامین نیروی دریایی مستقر در چین تا ۲۵ هزار دلار برای یک سفر رفت‌وبرگشت پیشنهاد داده است. بخشی از کشتی‌هایی که پیش‌تر نفت ونزویلا و روسیه را جابه‌جا می‌کردند، به همین دلیل به خلیج فارس آمده‌اند.
خطر هنوز سر جایش است
وال‌استریت ژورنال بر پایه گزارش‌های مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا و شرکت‌های امنیت دریایی، حدود ۳۰ حمله به کشتی‌ها را در ماه جاری شمرده است؛ به گفته ویندوارد، رخدادهای اکتبر ۲۰ درصد کل کشتی‌هایی است که در طول جنگ هدف قرار گرفته‌اند. نفتکش «لویالتی» با پرچم تانزانیا، که دو میلیون بشکه نفت عراق حمل می‌کرد، ۱۶ اکتبر (۲۴ مهر) با نارنجک از یک قایق کوچک آسیب دید. نفت برنت روز سه‌شنبه (۲۸ مهر) حدود ۱۰۸ دلار بود و معامله‌گران، به نوشته روزنامه، نگران‌اند این بهبود در صورت از سرگیری درگیری‌ها پایدار نماند؛ موجودی کم انبارهای جهانی هم جای خطا نمی‌گذارد. حمد حسین، اقتصاددان ارشد کالای کپیتال اکونومیکس، می‌گوید سامانه حمل از تنگه «اکنون جاافتاده است» و ریسک‌پذیری صادرکنندگان بالا رفته است.