اطاق تجارت - در پی تحولات اخیر ژئوپلیتیک و تغییرات قدرت در ونزوئلا، ایالات متحده آمریکا با احیای دکترین تاریخی «مونرو»، حلقه محاصره اقتصادی علیه هاوانا را به بیسابقهترین سطح خود در دهههای اخیر رسانده است. قطع شریانهای حیاتی انرژی از مبدا کاراکاس و مسدودسازی مسیرهای جایگزین تامین سوخت، اقتصاد کوبا را با بحرانی همهجانبه روبرو کرده است؛ بحرانی که به گزارش رسانههای معتبر بینالمللی، از خاموشیهای گسترده تا فروپاشی سیستم بهداشت و درمان این کشور ۱۱ میلیون نفری امتداد یافته است.
سایه «دکترین دونرو» بر سر همسایگان جنوبیاندکی پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در یک اقدام مداخلهجویانه، نیکولاس مادورو (رئیسجمهور پیشین ونزوئلا) را از قدرت برکنار کرد، از چارچوب جدیدی برای تثبیت هژمونی ایالات متحده بر قاره آمریکا پرده برداشت. مجله تایم (TIME) در تحلیل اخیر خود، این رویکرد را که ترامپ از آن با عنوان «دکترین دونرو» (ترکیبی از نام دونالد و دکترین تاریخی مونرو) یاد میکند، احیای سیاستهای قرن نوزدهمی واشنگتن ارزیابی کرده است.جیمز مونرو، پنجمین رئیسجمهور آمریکا، در سال ۱۸۲۳ با اعلام دکترین خود، هرگونه دخالت قدرتهای اروپایی در نیمکره غربی را تهدیدی برای امنیت ملی آمریکا قلمداد کرد. اکنون، این سیاست با رویکردی تهاجمیتر در حوزه اقتصاد و انرژی بازتولید شده است. در همین راستا، وزارت امور خارجه ایالات متحده با انتشار پیامی صریح در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) اعلام کرد: «این نیمکره ماست». همزمان، خبرگزاری رویترز (Reuters) به نقل از ترامپ در یک سخنرانی گزارش داد: «و اتفاقاً کوبا کشور بعدی است».
قطع شریان انرژی ونزوئلا و فلج شدن زیرساختهاتهدیدات واشنگتن به سرعت جنبه عملیاتی به خود گرفت. به گزارش مجله تایم، پس از سقوط دولت مادورو در ونزوئلا، ایالات متحده شریان حیاتی صادرات نفت و انرژی کاراکاس به هاوانا را که دههها اقتصاد کوبا را سرپا نگه داشته بود، کاملاً قطع کرد. علاوه بر این، با تشدید تحریمهای ثانویه، امکان تامین انرژی از سایر کشورهای صادرکننده نیز برای این جزیره عملاً مسدود شده است.نتیجه این محاصره همهجانبه، کمبود شدید و تقریباً کامل منابع انرژی در سراسر کوبا بوده است. گزارشهای میدانی حاکی از آن است که به دلیل فقدان سوخت، خدمات پایه شهری نظیر جمعآوری زباله در بسیاری از شهرها از جمله هاوانا متوقف شده و تولیدات کشاورزی به دلیل از کار افتادن ماشینآلات و شبکههای آبیاری با افت شدیدی مواجه شده است. اقتصاد خفهشده کوبا، کارگران و اقشار آسیبپذیر را برای تامین حداقل نیازهای غذایی خود به شدت تحت فشار قرار داده است؛ به طوری که تصاویر منتشر شده، صفهای طولانی خانوادهها را برای دریافت غذای رایگان در مراکز حمایتی (نظیر پروژه کوئیسیکوآبا در مرکز هاوانا) نشان میدهد.
فروپاشی یک اسطوره؛ سیستم بهداشت کوبا قربانی جنگ انرژییکی از دردناکترین پیامدهای این محاصره اقتصادی، تاثیر ویرانگر آن بر سیستم بهداشت و درمان کوبا است؛ سیستمی که دههها به عنوان یکی از کارآمدترین الگوهای خدمات درمانی رایگان در منطقه شناخته میشد. روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی تکاندهنده (مورخ ۲۶ مارس ۲۰۲۶) با عنوان «سیستم بهداشت کوبا و محاصره نفتی آمریکا»، ابعاد این فاجعه انسانی را بررسی کرده است.بر اساس این گزارش، کمبود شدید سوخت برای تامین برق بیمارستانها، از کار افتادن تجهیزات پزشکی، و ناتوانی در واردات دارو و تجهیزات مصرفی به دلیل انسداد مسیرهای مالی و لجستیکی، باعث شده است تا بیماران در کوبا به دلایلی که در شرایط عادی کاملاً قابل پیشگیری و درمان هستند، جان خود را از دست بدهند.این مبارزه سراسری برای بقا، تصویری تاریک از پیامدهای استفاده از ابزار انرژی و تحریمهای اقتصادی به عنوان سلاحی در رقابتهای ژئوپلیتیک ارائه میدهد؛ سلاحی که بیش از دولتها، زیرساختهای مدنی و جان شهروندان را هدف قرار داده است.