تجارت با چین برای مکزیک، به استدلال فیل لاوگرن و ارنستو اشتاین، دو لبه دارد: کسری حدود ۱۲۰ میلیارد دلاری و فشار کالای چینی بر تولیدکنندگان، در برابر نیاز کارخانه‌ها به کالای واسطه‌ای ارزان. به نظر آن‌ها، مکزیک باید با محدودیت بر برخی کالاهای نهایی چینی کنار بیاید، اما از نهاده‌های تولید و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی محافظت کند.

برنامه «شش شبکه» چین، به گزارش اکونومیست، ۲۵ تریلیون یوان (حدود ۳.۷ تریلیون دلار) را در پنج سال به آب، برق، خطوط لوله شهری، رایانش، لجستیک و ارتباطات می‌برد. به استدلال این نشریه، این برنامه می‌تواند کمبود تقاضای داخلی چین را جبران کند و با جذب کالاهای صادراتی، مازاد تجاری این کشور را کوچک‌تر کند.

موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا از اردیبهشت ۱۴۰۴ به اجرا آمده، اما خریدار روس، قزاق، بلاروس، قرقیز یا ارمنی فقط وقتی تعرفه ترجیحی می‌پردازد که محموله با گواهی مبدا معتبر برسد. این راهنما، بر پایه متن رسمی قواعد مبدا و فرم CT-3 منتشرشده در سایت کمیسیون اقتصادی اوراسیا، گام‌های گرفتن و استفاده از این گواهی را توضیح می‌دهد.

صنعت سنگ ساختمانی ایران سالانه ۱۰ تا ۱۲ میلیون تن سنگ تولید می‌کند، اما به گفته رییس انجمن سنگ ایران، صادرات آن در ۱۴۰۳ حدود ۲۳۰ میلیون دلار بوده؛ یعنی حدود نیم درصد از بازار ۴۲ میلیارد دلاری صادرات سنگ جهان. هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی سنگ در محلات (۱۴ تا ۱۷ مهر) با هدف رساندن این رقم به «دست‌کم ۵ میلیارد دلار» برگزار می‌شود.

پیش‌بینی تازه تجارت جهانی سازمان تجارت جهانی (WTO) هفته آینده اعلام می‌شود. به اعلام دفتر سازمان ملل در ژنو، مدیرکل و اقتصاددان ارشد این سازمان ۱۶ مهر (۸ اکتبر) در نشستی خبری به‌روزرسانی مهرماه گزارش «چشم‌انداز و آمار تجارت جهانی» را تشریح می‌کنند. پیش‌بینی قبلی WTO در اسفند، رشد حجم تجارت کالا در ۲۰۲۶ را ۱.۹ درصد و در سناریوی تداوم گرانی انرژی ناشی از جنگ منطقه، ۱.۴ درصد برآورد کرده بود.

آلبرتو پورتوگال استدلال می‌کند در بحران غذا، بازارهای باز غذا و کود منبع اصلی تاب‌آوری‌اند و ممنوعیت صادرات به جای آرام کردن بازار، نوسان قیمت را بیشتر می‌کند. به نوشته او، با گرانی دوباره نفت و گاز، درس‌های بحران ۲۰۲۲ برای بازار کود و غذا دوباره اهمیت پیدا کرده است.

تافی مهاکا معتقد است بوتسوانا نشان داد ثروت معدنی لزوما به فساد و عقب‌ماندگی نمی‌انجامد، چون درآمد الماس با نهادهای قوی به خدمات عمومی، زیرساخت و ثبات تبدیل شد. اما به استدلال او، چالش این کشور در ۶۰ سالگی ساختن اقتصادی است که بدون الماس هم دوام بیاورد.

محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، در نامه‌ای به محمود نجفی‌عرب، رییس اتاق تهران، سیدعباس حسینی و محمد مسعود سمیعی‌نژاد را نمایندگان جدید این وزارتخانه در هیات نمایندگان اتاق تهران معرفی کرد. با این تغییر، مدیرعامل ایمیدرو و مشاور وزیر صمت به جمع تصمیم‌گیران «پارلمان بخش خصوصی» پایتخت می‌پیوندند.

فهرست کالاهای قابل ورود تعاونی‌های مرزنشین بر پایه مصوبه کارگروه ماده ۱۲ قانون ساماندهی مبادلات مرزی اصلاح شد: ۹ ردیف تعرفه تازه، از موتور آسانسور و کنتور برق تا اینورتر خورشیدی و باتری نو، با سهمیه مشخص به فهرست آمد. در مقابل، ضایعات و قراضه باتری‌های سرب-اسید و پسماندهای حاوی سرب، کادمیوم یا جیوه به دلایل زیست‌محیطی از فهرست حذف شد.

گرانی سوخت‌های پالایشی به گفته جولی کوزاک، سخنگوی صندوق بین‌المللی پول، از گرانی نفت خام مهم‌تر شده است: قیمت گازوییل، بنزین و سوخت جت ۶۰ تا ۹۷ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ است. به گفته او، روند کاهش تورم در برخی کشورها متوقف شده و صندوق فصل‌های تحلیلی گزارش چشم‌انداز اقتصاد جهان را ۱۳ و ۱۴ مهر منتشر می‌کند.

آلیسیا گارسیا-اررو استدلال می‌کند پکن هر پیشنهادی برای کند کردن مسابقه هوش مصنوعی را رد می‌کند، چون اقتصاد این رقابت اکنون به سود چین می‌چرخد. به نوشته او، مدل‌های ارزان چینی، برق ارزان‌تر و نهاد تازه حکمرانی هوش مصنوعی، سه برگ برنده پکن‌اند.

صادرکنندگان کاتد مس، آهن اسفنجی بریکت گرم و ورق گرم فولادی برای ترخیص صادراتی باید گواهی خرید از رینگ صادراتی بورس کالا ارایه کنند. به گزارش رسانه‌های داخلی، گمرک ایران با بخشنامه تازه، آغاز اجرای این الزام را از ۱۵ مهر به ۳۰ دی ۱۴۰۵ موکول کرده است؛ این راهنما می‌گوید در این سه ماه چه باید کرد.

مرتضی زمانیان، معاون سیاست‌گذاری و راهبردی اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی، از ابلاغ مصوبه «حمل یکسره» کالا در گمرکات در هفته آینده خبر داده است. به گفته او، این مصوبه با همکاری وزارت صمت، وزارت راه و بانک مرکزی تهیه شده و هدفش آن است که کامیون‌ها روزها و هفته‌ها در صف مرزها نمانند.

داده‌های اداره آمار پاکستان که ۱۰ مهر (۲ اکتبر) منتشر شد، نشان می‌دهد صادرات این کشور در سپتامبر ۲۰۲۶ با ۱۷.۶ درصد رشد به ۲.۹۴ میلیارد دلار و واردات آن با ۱۱ درصد رشد به ۶.۴۹ میلیارد دلار رسیده است. واردات سه‌ماهه نخست سال مالی پاکستان هم ۱۳ درصد بیشتر شده؛ نشانه‌ای از تقاضای رو به رشد در بازار همسایه شرقی ایران.

بازار جهانی گندم و غلات وارد فصل گرانی شده است: شاخص قیمت غلات فایو در شهریور ۵.۱ درصد بالا رفت و این سازمان پیش‌بینی می‌کند تجارت جهانی غلات در ۲۰۲۶/۲۷ با ۳.۵ درصد کاهش به ۵۰۵.۸ میلیون تن برسد. در داخل، وزارت جهاد کشاورزی تولید گندم ۱۴۰۵ را حدود ۱۳.۵ میلیون تن پیش‌بینی کرده که ۱۵ درصد بیشتر از پارسال است؛ اما بدهی به گندمکاران، گرانی نهاده و هزینه حمل، سود این خرمن بهتر را تهدید می‌کند.

بند فورس‌ ماژور (قوه قهریه) در روزهای جنگ و محاصره، مهم‌ترین بند قرارداد تجاری است و بیشتر قراردادهای بنگاه‌های ایرانی آن را کلی و ناقص نوشته‌اند. اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC) در الگوی «بند فورس‌ ماژور و دشواری ۲۰۲۰» فهرستی از رویدادهای مفروض، از جنگ و تحریم تا محدودیت ارزی، شرط اطلاع‌رسانی «بدون تاخیر» و حق فسخ پس از ۱۲۰ روز را پیشنهاد کرده است. این راهنما گام‌به‌گام نشان می‌دهد چگونه از این الگو استفاده کنید.

سرمایه‌گذاری مستقیم ایران در آذربایجان به محاسبه خبرگزاری ترند بر پایه داده بانک مرکزی آذربایجان، در نیمه نخست ۲۰۲۶ با ۱۶ درصد رشد به ۲۰۳.۸ میلیون دلار رسیده است. این رقم در سالی ثبت شده که مسیرهای زمینی شمال‌غرب، از جمله کریدور ارس و مسیر آستارا، برای تجارت ایران اهمیت بیشتری پیدا کرده‌اند.

چشم‌انداز اقتصادی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی- OECD - برای ۲۰۲۶ می‌گوید اقتصاد جهان شوک انرژی جنگ خاورمیانه را «بهتر از انتظار» تاب آورده و ۲.۹ درصد رشد می‌کند؛ اما این رقم از ۳.۴ درصد سال گذشته کمتر است و تورم گروه ۲۰ به ۴.۱ درصد رسیده است. برای صادرکننده ایرانی پیام اصلی در جزییات است: ترکیه، دومین شریک بزرگ همسایه، با رشد ۲.۷ درصد کندترین سال خود از ۲۰۲۰ را می‌گذراند، چین به ۴.۵ درصد و سپس ۴.۲ درصد کند می‌شود و صادرات خود ایران در پنج ماه نخست ۱۴۰۵ حدود یک‌چهارم کم شده است.

نشست وزیران تجارت گروه ۲۰ از ۷ تا ۹ مهر (۲۹ سپتامبر تا ۱ اکتبر) در میلواکی آمریکا برگزار می‌شود و به اعلام دفتر نماینده تجاری آمریکا، «به‌روزرسانی اصل دولت کامله‌الوداد» یکی از چهار محور آن است. این اصل که پایه سازمان تجارت جهانی است، اعضا را به رفتار تعرفه‌ای یکسان با همه شرکا ملزم می‌کند و روسیه هشدار داده کنار گذاشتن آن به «فروپاشی» نظام تجارت می‌انجامد.

وزن صادرات زنجیره‌های اصلی معدن و صنایع معدنی (آهن و فولاد، مس، آلومینیوم، سرب و روی) در سه ماه نخست ۱۴۰۵ به گفته مصطفی طاهری، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، حدود ۴۰ درصد کاهش یافت، اما ارزش آن فقط نزدیک به ۲ درصد افت کرد. بهرام شکوری، رییس کمیسیون معدن اتاق ایران، علت را محدودیت حمل دریایی و خروج کالاهای حجیم کم‌ارزش از چرخه صادرات می‌داند.

اتاق تهران نسخه اولیه «اتاق دیجیتال»، درگاه یکپارچه و ۲۴ ساعته خدمات به اعضا و کسب‌وکارها، را در نشستی با مدیران اتاق ایران رونمایی کرد. به گفته مدیر مرکز نوآوری و تحول دیجیتال اتاق تهران، تاکنون ۴۶ هزار و ۸۲۴ عضو از «سامانه امداد تجار» روی این بستر بازدید کرده‌اند و اتاق ایران هم برای بهره‌گیری از این تجربه یک کمیته مشورتی تشکیل می‌دهد.

عباس آرگون، عضو هیات رییسه اتاق تهران، می‌گوید رقم قابل توجهی ارز در خانه‌ها نگهداری می‌شود که با اعتمادسازی می‌تواند از مسیر صندوق‌های ارزی با درآمد ثابت به فعالیت‌های مولد و صادرات‌محور برسد. به گفته او، در نخستین صندوق ارزی حداقل سرمایه‌گذاری ۱۰۰ دلار و سقف آن برای اشخاص حقیقی ۱۰ هزار دلار است و شرط موفقیت، سازوکار شفاف برای بازگشت اصل سرمایه و سود ارزی است.

به تحلیل اسید صدیقی در الجزیره، ترامپ طرح هفت‌روزه ایران را رد کرد چون باور دارد محاصره دریایی و تحریم، به مرور تهران را به امتیاز بیشتر وادار می‌کند. کارشناسانی که او با آن‌ها گفت‌وگو کرده، هشدار می‌دهند این حساب، فشار اقتصادی را با آمادگی برای تسلیم یکی می‌گیرد و محتمل‌ترین نتیجه، درگیری طولانی‌تر است.

استارتاپ سعودی «اِراد» که به بنگاه‌های کوچک و متوسط سرمایه در گردش منطبق با شریعت می‌دهد، به اعلام شرکت در دور سری A حدود ۲۲ میلیون دلار به رهبری صندوق MEVP جذب کرد. این شرکت می‌گوید تاکنون بیش از ۵۰۰ میلیون ریال سعودی (حدود ۱۳۳ میلیون دلار) تامین مالی داده و با اعتبارسنجی مبتنی بر داده، تصمیم را در حدود ۴۸ ساعت می‌گیرد.

وقتی هزینه و ریسک حمل دریایی در منطقه بالا رفته، انتخاب درست اینکوترمز (قواعد بین‌المللی تقسیم هزینه و ریسک میان خریدار و فروشنده) می‌تواند مرز میان خسارت قابل جبران و زیان کامل باشد. این راهنما بر پایه متن‌های رسمی اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC) درباره اینکوترمز ۲۰۲۰ توضیح می‌دهد کدام قاعده برای کالای کانتینری مناسب است و بیمه حمل در CIF و CIP چه تفاوتی دارد.

صادرات کالایی قاره آفریقا در سال ۲۰۲۵ به گزارش اینتل‌پوینت به نقل از آنکتاد با ۹.۷ درصد رشد به ۶۸۹.۲ میلیارد دلار رسید و آفریقای جنوبی با ۱۱۶.۴ میلیارد دلار، حدود ۱۶.۹ درصد آن را به خود اختصاص داد. نیجریه، مصر و مراکش در رده‌های بعدی‌اند، اما به اعلام آنکتاد هنوز ۷۶.۷ درصد صادرات قاره را کالاهای اولیه تشکیل می‌دهند؛ ساختاری که برای صادرکنندگان کالای صنعتی و خدمات فنی ایران هم فرصت است و هم هشدار.

آمریکا و چین پس از نشست ترامپ و شی جین‌پینگ، فهرست کالاهای مشمول کاهش تعرفه را منتشر کردند: ۱٬۶۱۹ قلم کالای آمریکایی و ۷۷ گروه کالای چینی، هر کدام به ارزش حدود ۳۰ میلیارد دلار. به گزارش آسوشیتدپرس، بیش از ۹۰ درصد این کالاها به تعرفه عادی سازمان تجارت جهانی بازمی‌گردند، اما تراشه، خودروی برقی و باتری بیرون مانده‌اند.

کلاید راسل معتقد است واردات نفت خام آسیا با وجود رسیدن به بالاترین سطح از آغاز جنگ در سپتامبر، هنوز حدود ۱۳ درصد پایین‌تر از پیش از جنگ است. به استدلال او، کمبود فرآورده‌ها از کمبود نفت خام جدی‌تر است و حاشیه سود گازوییل و بنزین به سطح‌هایی رسیده که با معیارهای عادی بازار قابل مقایسه نیست.

وقتی دلار در یک هفته ۵ درصد و در شش ماه بیش از ۵۷ درصد گران می‌شود، بزرگ‌ترین ریسک بسیاری از بنگاه‌ها نه کمبود تقاضا، که قراردادی است که پیش از نوسان بسته‌اند. بخش خصوصی نمی‌تواند نرخ ارز را کنترل کند، اما می‌تواند با قرارداد استاندارد، شفافیت مرجع قیمت و سازوکار حل اختلاف سریع، هزینه این نوسان را قابل پیش‌بینی کند.

صادرات نفت عراق، بزرگ‌ترین بازار صادرات غیرنفتی همسایه ایران، زیر محاصره هرمز به مسیرهای پرهزینه رفته است. به گزارش الجزیره، عراق روزانه به‌طور میانگین ۲.۵ میلیون بشکه صادر می‌کند، در برابر ۳.۵ میلیون بشکه پیش از بحران، و شرکت ملی بازاریابی نفت عراق (سومو) برای جذب خریدار ۲۶.۵ تا ۲۸ دلار در هر بشکه تخفیف می‌دهد.

قیمت نفت برنت سه‌شنبه ۷ مهر به گزارش Trading Economics با ۱.۶ درصد افزایش به حدود ۱۰۶.۹ دلار رسید؛ ابهام مذاکرات ایران و آمریکا بر خبر ازسرگیری جریان نفت در خط لوله شرق–غرب عربستان غلبه کرد. به گزارش اکونومیک تایمز، گلدمن‌ساکس در سناریوی تشدید حمله به کشتی‌ها برنت ۱۲۰ دلاری و در سناریوی عادی شدن صادرات، نفت ۸۰ دلاری را محتمل می‌داند.

قیمت دلار بازار آزاد تهران بامداد سه‌شنبه ۷ مهر، روی ۲۴۴ هزار و ۷۰۰ تومان (فروش) ایستاد؛ رقمی ۵.۲ درصد بالاتر از یک هفته پیش و ۵۷.۳ درصد بالاتر از شش ماه قبل. با نرخ رسمی ۱۷۲ هزار و ۸۵۱ تومانی بانک مرکزی، فاصله بازار آزاد و رسمی به حدود ۴۱.۶ درصد رسیده است؛ هم‌زمان وزارت خزانه‌داری آمریکا این سقوط ریال را نتیجه کارزار فشار مالی خود خوانده و تهران و واشنگتن از مسیر میانجی قطری درباره شرط‌های توافق چانه می‌زنند.

افت قیمت طلای جهانی در معاملات دوشنبه عمیق‌تر شد: به گزارش Trading Economics، اونس طلا با ۱۳۹.۷۶ دلار یا ۳.۳ درصد کاهش به ۴۱۴۵ دلار رسید و پایین‌ترین سطح خود از ۵ اوت (۱۴ مرداد) را لمس کرد. نفت گران، انتظار تورم و افزایش دوباره نرخ بهره آمریکا، طلا را که سودی نمی‌دهد کم‌جذاب‌تر کرده است.

قیمت گاز طبیعی اروپا در بازار هلند (TTF، شاخص مرجع قیمت گاز اروپا) دوشنبه ۶ مهر به گزارش Trading Economics با ۱.۵ درصد افزایش به ۷۲.۹۶ یورو هر مگاوات‌ساعت رسید؛ حدود ۱۲۴ درصد بالاتر از یک سال پیش. رد طرح ایران برای بازگشایی هرمز و پر بودن حدود ۷۰ درصدی مخازن اروپا در آستانه زمستان، عامل این افزایش عنوان شده است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه به نقل از ایرنا، هیات ایران در مجمع عمومی سازمان ملل «برنامه‌ای برای مذاکره با ایالات متحده» ندارد و روز سه‌شنبه ۷ مهر به تهران بازمی‌گردد؛ یک روز پس از آنکه دونالد ترامپ به اکسیوس گفت انتظار دارد گفت‌وگوها این هفته از سر گرفته شود. بازار نفت این ابهام را با برنت ۱۰۶.۸۵ دلاری، ۲.۴ درصد بالاتر از تسویه جمعه، قیمت‌گذاری کرد.

بازارهای جهانی نخستین روز کاری پس از رد طرح ایران را با نفت گران‌تر، دلار قوی‌تر و انتظار نرخ بهره بالاتر آغاز کردند. به گزارش رویترز، بازار اکنون ۶۶ درصد احتمال می‌دهد فدرال رزرو در اکتبر برای دومین بار پیاپی نرخ بهره را بالا ببرد و بازده اوراق ۳۰ ساله آمریکا نزدیک بالاترین سطح از ۲۰۰۴ است؛ بورس‌های کره و شانگهای نیز افت کردند.

ابوالفضل روغنی، دبیرکل اتاق ایران، در نشست تخصصی امنیت غذایی به میزبانی معاونت راهبردی ریاست‌جمهوری گفت اتاق به رییس‌جمهور پیشنهاد کرده سیاست‌گذاری غذا هم‌زمان بر سه سناریوی تداوم محاصره، تشدید جنگ و توافق استوار شود. گزارش مرکز مطالعات کشاورزی اتاق نشان می‌دهد مصرف سرانه غذای خانوار از ۱۳۷۹ تا ۱۴۰۲ حدود ۲۳.۹ درصد کاهش یافته است.

غلامحسین محسنی‌اژه‌ای، رییس قوه قضاییه، در نشست شورای عالی این قوه از گوشت منقضی در سردخانه یک بندر، ۶ هزار تن کنجاله سویای تخلیه‌نشده در ۱۵۰ واگن و ۶۰۰ تن برنج ترخیص‌نشده خبر داد و گفت تاخیر در مجوزها به گفته صاحب محموله برنج ۹ میلیارد تومان هزینه اضافی داشته است. او خواستار اصلاح «یکبار برای همیشه» رویه‌های واردات شد.

اقتصاد عراق، یکی از بزرگ‌ترین بازارهای صادراتی ایران، زیر فشار جنگ است: به گزارش الجزیره، علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، از زیان حدود ۶۰ میلیارد دلاری درآمد نفتی خبر داده و قیمت کالاهای وارداتی ۲۵ تا ۳۰ درصد بالا رفته است. ذخایر ارزی بانک مرکزی عراق هم از حدود ۱۰۶ میلیارد دلار به حدود ۸۰ میلیارد دلار رسیده است.

صادرات نفت خاورمیانه در سپتامبر به گزارش رویترز به نقل از کپلر به ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز رسیده؛ بیشترین رقم از آغاز جنگ، با جهش صادرات عربستان از مسیر هرمز. هم‌زمان نفت برنت در نخستین معاملات دوشنبه پس از رد طرح ایران از سوی ترامپ حدود ۱.۵ درصد گران شد و به حدود ۱۰۶ دلار رسید، در حالی که صادرات نفت ایران زیر محاصره است و دلار آزاد تهران در کانال ۲۳۶ هزار تومان معامله می‌شود.