اطاق تجارت – گرانی سوخت‌های پالایشی اکنون کانال اصلی انتقال شوک انرژی به هزینه بنگاه‌ها و خانوارهاست. جولی کوزاک، مدیر ارتباطات و سخنگوی صندوق بین‌المللی پول، در نشست خبری ۹ مهر (۱ اکتبر) که متن رسمی آن در وب‌سایت صندوق منتشر شده، گفت قیمت نفت و گاز همچنان بالاست و «قیمت گازوییل، بنزین و سوخت جت ۶۰ تا ۹۷ درصد بالاتر از سطح پیش از درگیری در منطقه خلیج فارس است». به توضیح او، دلیل این فاصله، محدودیت ظرفیت پالایش و کار تقریبا با تمام ظرفیت مراکز جایگزین پالایش و صادرات فرآورده است.
چرا فرآورده مهم‌تر از نفت خام است؟
کوزاک تاکید کرد: «فرآورده‌های پالایشی اهمیت دارند، چون خانوارها و بنگاه‌ها فرآورده مصرف می‌کنند، نه نفت خام.» به گفته او، شوک انرژی که تورم کل را بالا می‌برد «تمام نشده است» و افزایش تقاضای انرژی، از جمله برای مراکز داده هوش مصنوعی، هم به بالا ماندن قیمت‌ها کمک می‌کند. او افزود روند کاهش تورم در برخی کشورها متوقف شده و فشار تورمی در بسیاری از کشورهای عضو «پایدار» است. به گفته سخنگوی صندوق، بازده اوراق قرضه دولتی هم اخیرا در اقتصادهای پیشرفته و برخی اقتصادهای نوظهور بالا رفته است؛ یعنی هزینه تامین مالی هم‌زمان با هزینه انرژی گران‌تر شده است. صندوق درباره اقدام‌هایی مانند ممنوعیت صادرات فرآورده گمانه‌زنی نکرد.
تقویم هفته‌های آینده
به اعلام کوزاک، فصل‌های تحلیلی گزارش «چشم‌انداز اقتصاد جهان» صندوق بین‌المللی پول، ۱۳ و ۱۴ مهر (۵ و ۶ اکتبر) منتشر می‌شود؛ از جمله فصلی درباره درس‌های بحران‌های هزینه زندگی. نشست‌های سالانه صندوق و بانک جهانی هم ۲۰ تا ۲۶ مهر (۱۲ تا ۱۸ اکتبر) در بانکوک برگزار می‌شود؛ جایی که پیش‌بینی‌های تازه رشد و تجارت جهان، از جمله برای شرکای تجاری ایران، اعلام خواهد شد. هم‌زمان، به گزارش تریدینگ‌اکونومیکس، نفت برنت روز جمعه ۱۰ مهر با حدود ۲.۸ درصد کاهش به حدود ۹۹.۴ دلار رسید.
پیام برای بنگاه‌ها
◆ صادرکنندگانی که با کامیون خارجی، حمل هوایی یا کشتی کار می‌کنند، کرایه را با بند تعدیل سوخت ببندند؛ رقم ۶۰ تا ۹۷ درصد یعنی هزینه حمل در بازارهای همسایه، از عراق و ترکیه تا آسیای مرکزی، از نفت خام سریع‌تر بالا رفته است.
◆ واردکنندگان کالا و قطعه انتظار داشته باشند گرانی سوخت و پول، در قیمت تامین‌کننده خارجی و کرایه حمل ظاهر شود؛ پیش‌فاکتورها را کوتاه‌مدت و با تاریخ اعتبار مشخص بگیرید و گزارش ۱۳ مهر صندوق را برای برنامه‌ریزی فروش صادراتی دنبال کنید.
منبع: صندوق بین‌المللی پول، «Press Briefing Transcript: Julie Kozack, Director, Communications Department, October 1, 2026» (۱ اکتبر ۲۰۲۶، imf.org/en/news/articles/2026/10/01/tr-10012026-imf-press-briefing-transcript-october-01-2026)؛ تریدینگ‌اکونومیکس، قیمت نفت برنت (۲ اکتبر ۲۰۲۶)