اطاق تجارت – تعرفه گمرکی کشورها یکی از نخستین پرسشهای هر صادرکننده پیش از قیمتدادن است و مرکز تجارت بینالمللی (ITC) پاسخ آن را در یک ابزار رایگان جمع کرده است. Market Access Map به معرفی ITC (نشانی macmap.org) تعرفههای اعمالشده کشورها، شامل تعرفه عمومی (MFN) و نرخهای ترجیحی طرحهای یکجانبه و موافقتنامههای دوجانبه و منطقهای، را همراه با سهمیههای تعرفهای نشان میدهد و تعرفههای غیر ارزشی (مثلا مبلغ ثابت به ازای هر کیلو) را به معادل درصدی تبدیل میکند تا مقایسه ممکن شود.
تعرفه گمرکی کشورها و چه دادههای دیگری؟
به نوشته بخش پرسشهای پرتکرار سامانه، دادهها شامل تعرفههای اعمالشده، سهمیههای تعرفهای و نرخهای تثبیتشده (سقف تعهد هر کشور در WTO) است. اقدامات غیرتعرفهای، یعنی الزامات فنی، بهداشتی و مجوزها، با همکاری آنکتاد و بانک جهانی گردآوری شده و اقدامات جبرانی تجاری (ضددامپینگ و حفاظتی) بر پایه قوانین ملی و اعلانهای WTO آمده است. ITC در صفحه معرفی ابزار مینویسد متن موافقتنامههای تجاری با قواعد مبدا و الزامات گواهی مبدا آنها هم در دسترس است. داده هر کشور معمولا سالی یک بار بهروز میشود و سال بهروزرسانی هر نوع داده در سامانه نمایش داده میشود.
چه کسانی باید بدانند؟
◆ صادرکنندگان کالای صنعتی (مصالح، لوازم خانگی، قطعات، پتروشیمی) که برای بازار تازه قیمت میدهند.
◆ صادرکنندگان محصولات کشاورزی و غذایی (خشکبار، زعفران، چای، میوه) که تعرفه و سهمیه فصلی بازار هدف برایشان تعیینکننده است.
◆ کمیسیونها و تشکلهایی که برای اعضا بازار هدف بررسی میکنند.
گامبهگام
۱. ثبت نام کنید: به نوشته پرسشهای پرتکرار، کاربران کشورهای و سرزمینهای درحالتوسعه میتوانند رایگان ثبت نام کنند؛ کاربران کشورهای توسعهیافته برای دسترسی کامل اشتراک لازم دارند.
۲. کد کالا را پیدا کنید: در «Product Search» کالا را به روش سلسلهمراتبی (روش توصیهشده سامانه) یا با کلیدواژه انگلیسی پیدا کنید. ITC هشدار میدهد کشورها نسخههای مختلف سیستم هماهنگ (HS) را به کار میبرند و ممکن است کد شما در کشوری با نسخه دیگر پیدا نشود؛ در این حالت کد همارز را در نسخه آن کشور بگردید.
۳. کشور مقصد و مبدا را انتخاب کنید: تعرفه یک کالای مشخص میان کشور صادرکننده و واردکننده را بخواهید و نرخ عمومی و نرخهای ترجیحی را کنار هم ببینید.
۴. تعرفه رقبا را هم ببینید: همان کالا را با مبدا رقبای اصلی خود (مثلا ترکیه، هند یا چین) جستوجو کنید؛ اگر رقیب نرخ ترجیحی دارد، فاصله تعرفه بخشی از اختلاف قیمت شما در مقصد است.
۵. الزامات و اقدامات جبرانی را چک کنید: بخش الزامات مقرراتی و اقدامات جبرانی تجاری را برای کد کالا و کشور مقصد بخوانید و برای الزامات بهداشتی و فنی تازه، اعلانهای ePing را هم دنبال کنید.
۶. سال داده را ببینید و تایید بگیرید: سال بهروزرسانی داده را یادداشت کنید و پیش از نهایی کردن قیمت، نرخ را با ترخیصکار یا خریدار در کشور مقصد تطبیق دهید.
مدارک و مهلتها
◆ مدرک خاصی لازم نیست؛ ایمیل فعال و فهرست کد تعرفه کالاهای صادراتی کافی است.
◆ به نوشته پرسشهای پرتکرار، دانلود داده در هر درخواست حداکثر یک میلیون ردیف است و ممکن است داده سال جاری قابل دانلود نباشد؛ ذکر منبع الزامی است و بازنشر یا استفاده تجاری بدون مجوز ITC مجاز نیست.
◆ سامانه برای مرورگرهای (کروم، فایرفاکس، اج) بهینه شده و ممکن است در سافاری درست کار نکند.
اشتباههای رایج
◆اکتفا به تعرفه عمومی و غفلت از نرخ ترجیحی رقیبان.
◆جستوجوی کد HS ششرقمی ایران بدون توجه به نسخه HS کشور مقصد.
◆قیمتگذاری بر پایه دادهای که سال بهروزرسانی آن قدیمی است.
◆نادیده گرفتن اقدامات ضددامپینگ که تعرفه واقعی را چند برابر میکند.
پرسشهای پرتکرار
◆ تعرفه گمرکی کشورها را کجا رایگان ببینم؟ در Market Access Map مرکز تجارت بینالمللی؛ برای کاربران کشورهای درحالتوسعه رایگان است.
◆ از ایران قابل استفاده است؟ دسترسی عملی از ایران و نحوه طبقهبندی کاربر ایرانی در این گزارش آزموده نشد؛ پیش از تکیه بر سامانه، ثبت نام را آزمایش کنید.
◆چه فرقی با ePing دارد؟ ePing پیشنویس مقررات بهداشتی و فنی تازه را خبر میدهد؛ Market Access Map تعرفه و الزامات جاری را نشان میدهد.
◆دادهها همیشه بهروز است؟ نه؛ به نوشته ITC هر کشور معمولا سالی یک بار بهروز میشود و برخی کشورها نرخها را چند بار در سال تغییر میدهند.
کجا بپرسیم؟
سازمان توسعه تجارت ایران (رایزنان بازرگانی)؛ کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات اتاق تهران؛ ترخیصکار یا خریدار در کشور مقصد.
منابع: ITC، صفحه معرفی Market Access Map؛ macmap.org